Cuma, Kasım 12, 2021

Hande Yıldırım

Çevirenler: Anjelika Hüseyinzade Şimşek ve Faruk Gütmen 2F Dr. Ferenzci SándorBudapeşte, 14 Kasım 1911 Kıymetli Dostum,Her birimiz dile ait yeterliliğimizi dikkate almak zorundayız, her şey olduğu gibi kalabilir: sen bana İngilizce yazabilirsin ve ben de sana Almanca yazacağım. Bir sürü kavramla beni yine oldukça şaşırttın ki bunun için sana çok teşekkür ederim; tüm bunlar, bu kadar çok miktarda1 ve bu...
İnsan yavrusunun ruhsal gelişiminin kökenleri incelendiğinde, perinatolojik dönem, kuşaklararası aktarım ve aktüel travmalar tartışma dışında tutulduğunda, psikanalitik açıdan Klein (1952)’ın normal gelişim sınırları içinde ileri sürdüğü paranoid-şizoid ve depresif konum ile karşılaşılmaktadır. Zaman içerisinde yürütülen çalışmalar bu ilkel konumların yanı sıra başka konum ya da süreçlerin ruhsal gelişime ve ruhsal işleyişe eşlik ettiği ortaya koymuştur. Bu yazıda, ruhsal işleyişteki...
“Uzanıp kendi yanaklarımdan öpüyorum.”Turgut Uyar Öz-şefkat hem nezaket hem cesarettir. Bireyin kendi elinden tutup sevdiği birine gösterdiği hassasiyeti, anlayışı ve kabulü kendisine de göstermesi demektir (Çarmıklı, 2018). Öz-şefkat, bireyin acı ve başarısızlık gibi durumlarda kendisini sert ve acımasız bir dille eleştirmesi, kendisini yaşamdan soyutlaması değil; kendisine karşı nazik, kibar ve yargısız davranması, yaşanılan durumu insanların birçoğunun yaşadığı deneyimin bir parçası...
Freud’un Dora olgusu; histerik kişilik örgütlenmesinde, Öteki kadın kavramını farklı açılardan düşünmemize olanak sağlayan birçok yol göstermektedir. Yazının başlığına da referans olan ve aslında Dora’dan hareketle günümüze uzandığımız bu yolun çıkış noktasını oluşturan “Sistin Meryem’i” eseri, Dora tarafından bir sanat galerisini ziyareti sırasında hayranlıkla izlenmiştir. Bu karşılaşmanın Dora’nın yaşantısı açısından bir önemi olduğu gibi “Dora bu tabloya bakarken aslında...
Biri diğerinin üstünü örtene dek zıt duygular bir arada var olur.Sigmund Freud, 1909 Hint mitolojisinde Tanrıça Kali anneliğin sembolüdür. Mitolojide Tanrıça Kali’nin doğurganlığına ve şefkatine vurgu yapıldığı kadar ıstırap ile yok etme gücünden ve zalimliğinden de söz edilir. Kali, cinselliği, şiddeti ve şefkati de bünyesinde barındırdığı söylenen kutsal bir figürdür. Shakti ise Kali’nin tüm güçlülüğüne ve kontrolü elinde tutuşuna yönelik...

Yas Günlüğü

0
PazartesiYas, sevilen kişi ya da nesne kaybından dolayı duyulan keder. Yas, ben’in ben’e yitirilenin ne denli değerli olduğunu sessiz bir çığlık olarak haykırır. Her kayıp da dünyanın ışıltısını biraz daha karartır ve her kayıp tüm geçmiş kayıpları canlandırır (Volkan, 2020). Kayıpla gelen yasın gereksinimidir bu. Kaybın acısı iliklere dek hissedildiğinden her yas sonrası bağlanma ihtiyacımız perçinlenir. Sevilenlere daha sıkı...
"Sesler çınlıyor alnımda hafıza gibi dağınık.”  Ahmet Hamdi Tanpınar Ta ta ta taaa! Beethoven isminin bize çağrıştırdığı belki de ilk melodi. Kader Senfonisi olarak da anılan 5. Senfonisi’nin giriş motifi. Heyecan seviyesi yüksek bu tema, eser boyunca çeşitli aralıklarla duyulur.  Beethoven, kafasında yıllarca taşıdığı bu motifi şöyle açıklar: “Kader kapıya böyle vurur”. Bu temanın işlenişi adeta zaferden ümidin olmadığı amansız bir mücadeleyi...
“Sapkınlık bizim kendi olumsuzluğumuz,içimizdeki karanlık yandır.”Élizabeth Roudinesco, 2009. Cinsellik, insanlık tarihi boyunca  üzerinde en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Birçok açıdan tanımlanan ve yorumlanan cinsellik, beraberinde çeşitli bakış açıları da getirmiştir. Tarihsel deneyimin bir sonucu olarak kadın ve erkek ilişkisi yüceltilirken diğer cinsellikler ötekileştirmiştir. İnsan yavrusunun hangi deneyim biçimleri heteroseksüelliği idealleştirmiştir ve bu deneyimlerin hangi sonuçları diğer cinsellikleri sapkın olarak...
Lacan'ın en temel kavramlarından biri "imleyen"dir (Fidaner, 2020, 6 Temmuz). İmleyen sözdür, söylenen bir şeydir. "İmleyeni kim kime söylüyor?" sorusunu sorduğumuzda "muhatap" kavramına ulaşırız. İmleyenin muhatabı veya sözcüsü olan fail, Lacan'da "Öteki" adıyla anılır (Fidaner, 2020, 19 Eylül). Her birimiz Öteki ile imleyen alışverişini sürdürürüz, böylece imleyenler bizim aracılığımızla Simgesel Düzeni teşkil ederler. İmleyenler aynı "mem"ler gibi onları birbirlerine...
Özet Elena Ferrante; romanlarında büyüme sancıları, cinsellik, aşk, sınıf farkı, yalan, aldatma, kayıp, iki dünya arasında sıkışıp kalma gibi temalara ağırlıklı olarak yer verir. “Yetişkinlerin Yalan Hayatı”ndaysa Ferrante, bu temalarla birlikte psikanalizin de yakından ilgilendiği  iki kavramı ağırlık noktası olarak ele alıyor: Melankoli ve Gerçek Anahtar kelimeler: Elena Ferrante, roman, melankoli, Gerçek Her ne kadar “Napoli Romanları”nın gölgesinde kalacak gibi görünse de...
“Ahh bi büyüsem…”  Bu cümle bir kısmımızın çocukluk yaşantılarına bazen çok sesli bir biçimde, bazen ise sesimizi sadece bizim duyduğumuz şekilde eşlik etmiştir. Çocuklukta bizim için büyümek; erişemediğimiz mutfak raflarına boyumuzun yetmesi, ablamız ve arkadaşları ile birlikte dışarı çıkıp belki sinemaya gitmek, hava kararsa dahi evde bulunmanın zorunlu olmadığı anlamına gelmekteydi. Ancak başta da ifade edildiği üzere bunlar bir kısmımız...
Önceki kuşakların yaşamları hakkında bilginin aktarımı, yeni kuşakların ruhsallığının ve kuşaklar arası bağların oluşturulmasının önemli şartıdır. Olaylar için geçici -tarihsel bir bağlam oluşturmanın yanı sıra- geçmiş, yeni bir neslin doğumundan önce gerçekleşen geçmiş olarak adlandırıldığında ve gelecek birkaç kuşağın bir arada var olduğu varsayıldığında çok önemli bir olgu hâline gelmektedir.  Granjion (1989) ve Mijola (2004), kuşaklar içi ve kuşaklar ötesi...
“Bilmezler yalnız yaşamayanlar,Nasıl korku verir sessizlik insana;İnsan nasıl konuşur kendisiyle;Nasıl koşar aynalara,Bir cana hasret,Bilmezler. “ Orhan Veli Kanık Konuşma pratiğine dayanan, analitik durum içerisinde yapısal arka planda hareket eden, kendisini bir olay olarak dayatan bir şey vardır: sessizlik. Psikanalizin kendi deneyimi içinde çeşitli sessizlik dereceleri olduğunu ve analiz sırasında analizanın kendi sessizliğini ve analistin sessizliğiyle olan ilişkilerini farklı şekillerde deneyimlenmektedir. Analiz...
Yaşam seslerle dolu; doğanın sesleri, iş gürültüleri, araçlar, makineler, savaşlar, çığlıklar, şarkılar, isyanlar, ağıtlar… Ses dalgalarının iletilebileceği bir ortam olarak dünya var oldukça bu kakafoni devam edecek. Sesin dur durak bilmeyen ve teklifsizce insanın içine işleyen hâli gürültüden kaçmaya ve sessizliğe sığınmaya çalışan bir insan tipi yarattı günümüzde. Ne çok insan sessiz bir köye, kasabaya yerleşmek istiyor. Bu sessizlik...
Sonradanlık, psikanalitik çalışmalar için oldukça önemli bir kavram: Sonradanlıkla sonradan, yeniden anlamlandırmak, yeniden hikâyelendirmek, yeniden oluşturmak. “Sonradan yeniden oluşturmak” aslında psikanalitik çalışmaların yapıtaşı. Psikanalitik çalışmalarda, psikanalitik psikoterapide veya psikanalizde örneğin, sonradan hikâyemizi yeniden terapistimize veya analistimize anlatarak hikâyemizi yeniden kurarız, ki bu sonradanlıkla mümkündür. Bazen hiç olmayan bir hikâyeyi yazarız, daha önce bu hikâyenin kelimeleri olmayabilir, bu hikâye sözlere...
Sahi sahilik (true truth) (Fidaner ve Ayanoğlu, 2020), sahiliğin gerçeklik uğrunda feda edilen parçasıdır (Fidaner, 2020, 23 Ekim). Peki, sahi sahiliğin içeriği nedir? Lacan'ın 9’uncu seminerde dediğine göre, "Sahi sahilik (vraie vérité) teriminin bir anlamı vardır, hatta psikanalizin bütün itibarı bu anlam üzerine bina edilmiştir. Psikanaliz kendisini dünyaya ilk olarak sahi sahiliği getiren olarak sunmuştur." (Lacan ve Gallagher, 2010) Sahi...
Sanat, duygulanımlarımızın estetik bir şekilde dışavurumudur ve tarih boyunca insanın kendini ifade etme aracı olmuştur. ‘‘En ilkel sembol ve imgeler zamanla insanlık tarihine yön vererek notaya, romana, şiire, modern dansa, tiyatro metnine, fotoğrafa ve nicesine dönüşmüştür’’ (Öz Çelikbaş, 2019). Sanat terapisinin tarihçesi mağara duvarlarına resimlerin çizildiği dönemden başlamaktadır. ‘‘Ölüleri mumyalamak, hamur ve çamur gibi maddeler ile birtakım biçimler yaratmak, Şamanistik...
“Herkesin bir hikâyesi vardır. Ama herkesin bir anlatıcısı yoktur.”           (Sal, 2016) Bir Tanrıça. Tanrılar tanrısı  Zeus'un eşi Hera. Bu büyüklük makamında gurur ile oturmalıydı ama hayır! Ortalıkta dolanan iğneleyici sözler, kulaklarına dolmuş bu söylenceler... Ne kadar doğruydu bilinmez ama şüphe, kutsal şüphe yakasını bırakmadı. Söylentilere kulak asmamalıydı ama astı. Zeus'un, onu bir peri kızıyla aldattığı söylentisine inandı. Hera, sevdiğini başka biriyle paylaşmaktansa -hem de bir peri kızıyla- ölmeyi ya da öldürmeyi yeğlerdi. Bir tanrıçayla aldatılsaydı...
Nuri Bilge Ceylan’ı duymayanınız yoktur, en azından Türk sinemasına az da olsa ilgili iseniz. Daha doğrusu bazılarının deyimiyle “NBC sineması.” Kendisiyle daha önceden tanışmış olmayı dilerdim. Filmlerinin uzun soluklu, diyalogdan ziyade memleket manzaralarıyla örülü olduğu ve onlarda renksiz, tekdüze görünen hayatları ele almasıyla bilinir. Karelere genellikle şiirsellik ve görsellik hâkimdir, nitekim Kış Uykusu’nda Shakespeare’den izlere rastlarız. Hatta olay örgüsünün...
Değişim; geleceğe dönük yenilikleri içinde barındıran, yeni süreci işaret eden bir olgudur. Dünya tarihinde sürekli yaşanmış olan gelişim süreçlerinin hızı değişiklik göstermektedir. Toplumların bugününü ve geleceğini değiştiren olaylar çoğunlukla geçmişte yaşanmış olan sosyo-ekonomi kökenli değişikliklerdir. Kronolojik olarak tarım ve endüstri devrimlerinden sonra dünyanın genelinde köklü değişikliklere sebep olan en büyük üçüncü devrim, teknoloji devrimi olmuştur. Tarım ve ekonomi devrimleri,...

Eski Yazılar

Toplumsaldan Kişisele Hikayeler: Gerçeğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü

Gerçekliğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü İnsan zihni her daim çalışma hâlinde. Bir yanda duyu organları vasıtasıyla algıladığı dış dünyanın bilgisi;...

İnsanı Anlama Yolculuğunda Mitolojinin Rolü

İnsanlar eski zamanlardan beri evreni ve yeryüzünü anlamlandırma ve açıklama gereksinimi duymuşlardır. İnsanların bu anlamlandırma ve açıklama ihtiyacından doğan...

Terapi Odasındaki Yalnızlık: Narsisistik Kişilik Bozukluğunun Terapisinde Karşı Aktarım Tepkileri

Özet Narsisistik Kişilik Bozukluğu’nun (NKB) temel özelliklerinde; beğenilmek için bitmek bilmeyen bir arzu, kendilerine yönelik yoğun ilgi, çevredekilerin duygularına ve...

Varoluşçu Bakıştan İlişkiler

İnsan ancak ötekiyle var olan bir canlıdır. Sürekli olarak hem sosyal hem de romantik ilişkiler içerisindedir. Engin Geçtan (2013),...

Yoğunlaşmış İçsel Gerilimin Yüceltme ile Dışsallaştırılması: Saramago’nun Paranoyası “Körlük”

Bir yazar, kalemini eline aldığında düşlemini kâğıda döker. Düşlemi her neyse yazar, çizer, okur, tekrar okur ve yazmaya devam...

Arrival: Bellek, İletişim ve Zaman Üzerine Kısa Bir İnceleme

Arrival, vizyona girdiğinden beri hakkında çokça yazılıp çizilen bilim kurgu filmlerinden biri olmuştur. Dünyanın 12 farklı bölgesine uzay filolarının...

Hayvanlar ve Biz: “Ne Kadar Farkındayız?”

Yepyeni bir soluk her zaman iyi gelmiştir, hem bedenimize hem de ruhumuza… Beni bu güzel ekibin bir parçası olmaya...

Ben Buradaydım…

Yönetmenliğini Brett Haley'in üstlendiği, 2020 yapımı bir Netflix filmi olan "All the Bright Places", iki gencin (Violet Markey ve...