Çarşamba, Nisan 20, 2022

Dilan Uçar

Psikanalitik kurama göre, ilk hazzın ve doyumun kaynağı oral yol üzerinden geçmektedir. Yutma, ısırma, tüketme, parçalama gibi bileşenleri içeren oral eylemler, özneye doyum sağladığı gibi öznenin benlik oluşumunda da görevlidir. Erdoğan Özmen, oral içe alma eylemlerinin sonucunda ortaya çıkan ego çekirdeklerinin bütünleşerek kendini bulmaya çalışan öznenin benliğinin oluşumunda rol aldığını aktarır (2018). Öznenin benlik oluşumuna katkı sağlayan, yaşamının ilk...
İnsan yavrusunun; rahim içindeki mırıltıların ve düşlemlerin tutarlılık arz eden kucağından, tekinsizliğin çan sesi ile gümleyerek birden vuran yaşamda kalmaya yönelik telaşlı ihtiyacı, açlıkla ilişkili olarak varlığa çıkar. Açlığın Nesnesi/ Sevginin Nesnesi Açlık, kişi için var olmanın coşkusu ve yaşamda kalmanın acısının birleşeceği temel duygulanım düzeneğinin oluşması için ilk atılım görevini görür. Açlığın nesnesinin besin olması ile bilinçdışında birincil sevgi nesnesi...
                                                                                                      “Masallar, yorumlanmayı beklerler.”                                                                                                                                             Max Lüthi Freud'un kişiliği açıklamada ortaya koyduğu psikoseksüel gelişim evreleri; oral, anal, fallik, gizil ve genital dönem olmak üzere beş bölümde incelenmektedir. Oral dönem, doğumdan 1.5 yaşa kadar olan süreçtir ve insan yavrusu emme davranışı ile doyuma ulaşmaktadır. Oral dönemde anne ile çocuk arasındaki güçlü bağlar ön plandadır, bu dönem preödipal dönem olarak ifade edilmektedir ve henüz...
Eşcinselliğin kökeni hakkında bilinen en eski kuramlardan biri Ulrichs tarafından ortaya atılmıştır. Uranüs’ün parçalanmış vücudundan doğan ve dişi olan Urnings, aynı zamanda Afrodit’in ablası olup iki erkek arasındaki aşkı temsil eder. Ulrichs, iki erkek arasındaki çekimin dişi bir nitelik taşıdığını anlatır. Üçüncü bir cins olarak tanımlanan gay bireyler (Urnings) dışındaki yönelimleri görmezden gelerek stereotipik bir bakışla yorumlar(Kennedy, 1981). Benzeri...

Yas Günlüğü 2

0
Pazartesi Önce anne karnından ayrılırız, sonra anne göğsünden ve anne kucağından. Derken baba her sabah işe gitmek için evden ayrılır, sonra evdeki oyuncak kırılır, en sevilen elbise eskir, yırtılır. Kişi her ayrılığı bir kayıpmışçasına yaşar, her seferinde ayrılığa hassaslaşır, her ayrılıkla birlikte de bu durum pekişir. Kişi, bağlanıp ayrıldığı kişilerin, nesnelerin, şeylerin kendisinde bıraktığı acılarla dolup taşar. Kişilik, bunun üzerine...
Karl Abraham Çevirenler: Faruk Gütmen ve Anjelika Hüseyinzade Şimşek Bölüm XXIII Günümüzde psikanaliz biliminin önündeki geniş alan, salt tümevarımsal araştırma çizgileri boyunca psikolojik bilginin hızlı bir şekilde arttığını gözler önüne seren sayısız örnek sunmaktadır. Bunlardan belki de en dikkat çekici ve öğretici olanı anal karakter kuramının geliştirilmesidir. 1908’de, nevrozlar psikolojisine yaptığı ilk katkılarından yaklaşık on beş yıl sonra Freud, “Karakter ve Anal...

AYNADAKİ ÇOCUK

0
Bir tıp doktoru olan Françoise Dolto (1908-1988), yirmi yılı aşkın bir süre önceki ölümünden sonra bile, Fransa’nın en öne çıkan ve sevilen psikanalistlerinden biri olmaya devam etmektedir. Çocuk psikanalizinde bir öncü, Société Psychanalytique de Paris (1939)’in kurucu üyesi ve Jacques Lacan’la birlikte Ecole Freudienne de Paris’in eş kurucusudur. Bir pediatrist ve eğitimci olmanın yanı sıra parlak bir psikanalist olan...
Simgesel düzen denince söz, yazı, dil, insan anlaşılır. Oysa insan olmayan hayvanlar da simgeleme yaparlar, mesela fare topluluklarında hudut çizen fareler dayak yiyen farelerden daha farklı muamele görürler (Fidaner, 2021, 9 Ekim). Hatta ormanlarda ağaçların mantar iplikleri (mikoriza, miselyum) aracılığıyla “konuştukları” düşünülmektedir (Yong, 2017). Bitki ve hayvanlardaki imleyişle insanlardaki imleyişin en azından temel mekanizma bakımından özdeş olmaması için hiçbir...

Öteki, Ben ve Beden

0
Aydınlık ve tekinsiz bir zemine doğan insan yavrusunun durumu hem çok absürt hem de oldukça beklendiktir. Son derece yabancı ve kaygı uyandırıcı bir ortamda kendisi ile karşılaşması ancak kendini görebileceği bir öteki ile (Kohut, 1971)  mümkün olur. Her ne kadar ötekinin varlığı elzemse de ötekinin varlığına ulaşmak için temelde kullanabileceği, elinin altında olan, şeffaflık ve katılık spektrumunda esneyebilen, ara...
“Alnımdaki bıçak yarasıSenin yüzünden;Tabakam senin yadigarın;"İki elin kanda olsa gel" diyorTelgrafın;Nasıl unuturum seni ben,Vesikalı yârim?” Orhan Veli Kanık Vesikalı Yarim, çoğu kişinin hafızasına “sevgi de yetmiyormuş meğer, çok eskiden rastlaşacaktık” repliğiyle kazınan melodram örneklerinden biridir. Film vesikalı Sabiha’nın ve evli bir adam olan Halil’in hikayesini anlatmaktadır. Halil kendi halinde küçük bir mahallede yaşayan, babasıyla işlettikleri manav dükkanında çalışan bir erkektir. Bir...
Çevirenler: Anjelika Hüseyinzade Şimşek ve Faruk Gütmen 2F Dr. Ferenzci SándorBudapeşte, 14 Kasım 1911 Kıymetli Dostum,Her birimiz dile ait yeterliliğimizi dikkate almak zorundayız, her şey olduğu gibi kalabilir: sen bana İngilizce yazabilirsin ve ben de sana Almanca yazacağım. Bir sürü kavramla beni yine oldukça şaşırttın ki bunun için sana çok teşekkür ederim; tüm bunlar, bu kadar çok miktarda1 ve bu...
İnsan yavrusunun ruhsal gelişiminin kökenleri incelendiğinde, perinatolojik dönem, kuşaklararası aktarım ve aktüel travmalar tartışma dışında tutulduğunda, psikanalitik açıdan Klein (1952)’ın normal gelişim sınırları içinde ileri sürdüğü paranoid-şizoid ve depresif konum ile karşılaşılmaktadır. Zaman içerisinde yürütülen çalışmalar bu ilkel konumların yanı sıra başka konum ya da süreçlerin ruhsal gelişime ve ruhsal işleyişe eşlik ettiği ortaya koymuştur. Bu yazıda, ruhsal işleyişteki...
“Uzanıp kendi yanaklarımdan öpüyorum.”Turgut Uyar Öz-şefkat hem nezaket hem cesarettir. Bireyin kendi elinden tutup sevdiği birine gösterdiği hassasiyeti, anlayışı ve kabulü kendisine de göstermesi demektir (Çarmıklı, 2018). Öz-şefkat, bireyin acı ve başarısızlık gibi durumlarda kendisini sert ve acımasız bir dille eleştirmesi, kendisini yaşamdan soyutlaması değil; kendisine karşı nazik, kibar ve yargısız davranması, yaşanılan durumu insanların birçoğunun yaşadığı deneyimin bir parçası...
Freud’un Dora olgusu; histerik kişilik örgütlenmesinde, Öteki kadın kavramını farklı açılardan düşünmemize olanak sağlayan birçok yol göstermektedir. Yazının başlığına da referans olan ve aslında Dora’dan hareketle günümüze uzandığımız bu yolun çıkış noktasını oluşturan “Sistin Meryem’i” eseri, Dora tarafından bir sanat galerisini ziyareti sırasında hayranlıkla izlenmiştir. Bu karşılaşmanın Dora’nın yaşantısı açısından bir önemi olduğu gibi “Dora bu tabloya bakarken aslında...
Biri diğerinin üstünü örtene dek zıt duygular bir arada var olur.Sigmund Freud, 1909 Hint mitolojisinde Tanrıça Kali anneliğin sembolüdür. Mitolojide Tanrıça Kali’nin doğurganlığına ve şefkatine vurgu yapıldığı kadar ıstırap ile yok etme gücünden ve zalimliğinden de söz edilir. Kali, cinselliği, şiddeti ve şefkati de bünyesinde barındırdığı söylenen kutsal bir figürdür. Shakti ise Kali’nin tüm güçlülüğüne ve kontrolü elinde tutuşuna yönelik...

Yas Günlüğü

0
PazartesiYas, sevilen kişi ya da nesne kaybından dolayı duyulan keder. Yas, ben’in ben’e yitirilenin ne denli değerli olduğunu sessiz bir çığlık olarak haykırır. Her kayıp da dünyanın ışıltısını biraz daha karartır ve her kayıp tüm geçmiş kayıpları canlandırır (Volkan, 2020). Kayıpla gelen yasın gereksinimidir bu. Kaybın acısı iliklere dek hissedildiğinden her yas sonrası bağlanma ihtiyacımız perçinlenir. Sevilenlere daha sıkı...
"Sesler çınlıyor alnımda hafıza gibi dağınık.”  Ahmet Hamdi Tanpınar Ta ta ta taaa! Beethoven isminin bize çağrıştırdığı belki de ilk melodi. Kader Senfonisi olarak da anılan 5. Senfonisi’nin giriş motifi. Heyecan seviyesi yüksek bu tema, eser boyunca çeşitli aralıklarla duyulur.  Beethoven, kafasında yıllarca taşıdığı bu motifi şöyle açıklar: “Kader kapıya böyle vurur”. Bu temanın işlenişi adeta zaferden ümidin olmadığı amansız bir mücadeleyi...
“Sapkınlık bizim kendi olumsuzluğumuz,içimizdeki karanlık yandır.”Élizabeth Roudinesco, 2009. Cinsellik, insanlık tarihi boyunca  üzerinde en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Birçok açıdan tanımlanan ve yorumlanan cinsellik, beraberinde çeşitli bakış açıları da getirmiştir. Tarihsel deneyimin bir sonucu olarak kadın ve erkek ilişkisi yüceltilirken diğer cinsellikler ötekileştirmiştir. İnsan yavrusunun hangi deneyim biçimleri heteroseksüelliği idealleştirmiştir ve bu deneyimlerin hangi sonuçları diğer cinsellikleri sapkın olarak...
Lacan'ın en temel kavramlarından biri "imleyen"dir (Fidaner, 2020, 6 Temmuz). İmleyen sözdür, söylenen bir şeydir. "İmleyeni kim kime söylüyor?" sorusunu sorduğumuzda "muhatap" kavramına ulaşırız. İmleyenin muhatabı veya sözcüsü olan fail, Lacan'da "Öteki" adıyla anılır (Fidaner, 2020, 19 Eylül). Her birimiz Öteki ile imleyen alışverişini sürdürürüz, böylece imleyenler bizim aracılığımızla Simgesel Düzeni teşkil ederler. İmleyenler aynı "mem"ler gibi onları birbirlerine...
Özet Elena Ferrante; romanlarında büyüme sancıları, cinsellik, aşk, sınıf farkı, yalan, aldatma, kayıp, iki dünya arasında sıkışıp kalma gibi temalara ağırlıklı olarak yer verir. “Yetişkinlerin Yalan Hayatı”ndaysa Ferrante, bu temalarla birlikte psikanalizin de yakından ilgilendiği  iki kavramı ağırlık noktası olarak ele alıyor: Melankoli ve Gerçek Anahtar kelimeler: Elena Ferrante, roman, melankoli, Gerçek Her ne kadar “Napoli Romanları”nın gölgesinde kalacak gibi görünse de...

Eski Yazılar

Toplumsaldan Kişisele Hikayeler: Gerçeğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü

Gerçekliğin Algısı ve Ruhsallıkla Dönüşümü İnsan zihni her daim çalışma hâlinde. Bir yanda duyu organları vasıtasıyla algıladığı dış dünyanın bilgisi;...

İnsanı Anlama Yolculuğunda Mitolojinin Rolü

İnsanlar eski zamanlardan beri evreni ve yeryüzünü anlamlandırma ve açıklama gereksinimi duymuşlardır. İnsanların bu anlamlandırma ve açıklama ihtiyacından doğan...

Terapi Odasındaki Yalnızlık: Narsisistik Kişilik Bozukluğunun Terapisinde Karşı Aktarım Tepkileri

Özet Narsisistik Kişilik Bozukluğu’nun (NKB) temel özelliklerinde; beğenilmek için bitmek bilmeyen bir arzu, kendilerine yönelik yoğun ilgi, çevredekilerin duygularına ve...

Varoluşçu Bakıştan İlişkiler

İnsan ancak ötekiyle var olan bir canlıdır. Sürekli olarak hem sosyal hem de romantik ilişkiler içerisindedir. Engin Geçtan (2013),...

Yoğunlaşmış İçsel Gerilimin Yüceltme ile Dışsallaştırılması: Saramago’nun Paranoyası “Körlük”

Bir yazar, kalemini eline aldığında düşlemini kâğıda döker. Düşlemi her neyse yazar, çizer, okur, tekrar okur ve yazmaya devam...

Arrival: Bellek, İletişim ve Zaman Üzerine Kısa Bir İnceleme

Arrival, vizyona girdiğinden beri hakkında çokça yazılıp çizilen bilim kurgu filmlerinden biri olmuştur. Dünyanın 12 farklı bölgesine uzay filolarının...

Hayvanlar ve Biz: “Ne Kadar Farkındayız?”

Yepyeni bir soluk her zaman iyi gelmiştir, hem bedenimize hem de ruhumuza… Beni bu güzel ekibin bir parçası olmaya...

Ben Buradaydım…

Yönetmenliğini Brett Haley'in üstlendiği, 2020 yapımı bir Netflix filmi olan "All the Bright Places", iki gencin (Violet Markey ve...